よくある生活質問集・Những câu hỏi thường gặp

Q: Tôi là người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật bản. Trường hợp làm mất hộ chiếu thì tôi nên làm như thế nào?

A: Trường hợp người nước ngoài làm mất hộ chiếu ,cần thực hiện các thủ tục sau đây :

1. Nộp tờ khai mất hộ chiếu tại cơ quan cảnh sát gần nhất, sau đó sẽ được cấp “Giấy xác nhận đã tiếp nhận đơn cớ mất” hoặc “Giấy xác nhận đã tiếp nhận đơn báo bị mất cắp.”
2. Liên lạc với Đại sứ quán nước mình để được cấp lại Hộ chiếu mới (Hộ chiếu tạm thời hoặc Giấy chứng nhận xuất cảnh).

• Cảnh sát Phủ Osaka
• Danh sách Lãnh sự quán nước ngoài tại Nhật Bản

Q: Tư cách lưu trú là gì? Có những tư cách lưu trú nào?

A: Tư cách lưu trú được xác định theo Luật quản lý xuất nhập cảnh, quy định các hoạt động mà người nước ngoài được thực hiện khi lưu trú tại Nhật Bản, và được phân loại thành một số tư cách lưu trú.
Danh sách các tư cách lưu trú

Q: Tôi đã đến Nhật với tư cách lưu trú ngắn hạn. Tôi muốn ở lại Nhật lâu hơn, vậy có thể gia hạn thời hạn lưu trú được không?

A: Thông thường việc gia hạn thời gian lưu trú đối với tư cách lưu trú ngắn hạn có thể được chấp thuận dựa vào những tình huống không thể tránh khỏi. Chi tiết vui lòng tham khảo trên trang Website của Cục quản lý lưu trú xuất nhập cảnh.

Q: Tôi muốn đến Nhật làm giáo viên dạy tiếng nước ngoài. Tôi phải làm thủ tục như thế nào?

A: Tùy vào nơi tuyển dụng mà yêu cầu về thủ tục xin cấp tư cách lưu trú khác nhau.

1. Tư cách lưu trú là “Giáo sư”:
   hoạt động nghiên cứu hoặc hướng dẫn nghiên cứu, hoặc giảng dạy tại trường đại học hoặc các cơ sở giáo dục tương tự, hoặc Trường Trung cấp nghề.
2. Tư cách lưu trú là “Giáo viên”:
   giảng dạy ngoại ngữ hoặc các lĩnh vực giáo dục khác tại các Trường Tiểu học, Trường trung học cơ sở, Trường trung học phổ thông, Trường trung cấp nghề, Trường dành cho người khuyết tật, Trường chuyên tu, cũng như các loại hình trường học hoặc các cơ sở giáo dục khác có cơ sở thiết bị và giáo trình tương đương với các loại trường học này của Nhật Bản.
3. Tư cách lưu trú là “Kỹ thuật/Kiến thức nhân văn/Nghiệp vụ quốc tế”:
   Là giáo viên của trường ngoại ngữ tư nhân, giáo viên ngoại ngữ được doanh nghiệp nhận vào giảng dạy nội bộ trong công ty.

Chi tiết về thủ tục xin các loại Visa tư cách lưu trú vui lòng xem trên trang Website của cục quản lý lưu trú xuất nhập cảnh.

Q: Tôi là du học sinh, sau khi tốt nghiệp có thể tiếp tục tìm việc làm không?

A: Khi du học sinh vẫn chưa tìm được việc làm tại Nhật trước khi tốt nghiệp, có thể xin thay đổi tư cách lưu trú thành “Hoạt động đặc định,” sau đó có thể tiếp tục đi xin việc. Tư cách “Hoạt động đặc định” có thể được phép lưu trú tối đa 1 năm sau khi tốt nghiệp để đi xin việc dưới sự hỗ trợ của cơ sở giáo dục.
Chi tiết vui lòng tham khảo trang Website của cục quản lý lưu trú xuất nhập cảnh.

Q: Những cơ sở giáo dục nào được phép cấp Tư cách lưu trú “Du học”?

A: Trường Đại học,Trường trung cấp nghề, Trường trung học phổ thông (bao gồm khóa liên thông của Trường trung học cơ sở), Khóa trung học phổ thôngcủa Trường dành cho người khuyết tật, Trường trung học cơ sở hay Khóa trung học cơ sở của Trường dành cho người khuyết tật, Trường tiểu học hay Khóa tiểu học của Trường dành cho người khuyết tật, Trường chuyên tu cũng như các loại hình trường học khác hoặc các cơ sở giáo dục có cơ sở thiết bị và giáo trình tương đương với các loại trường học này của Nhật Bản.
Chi tiết vui lòng tham khảo trang Website của cục quản lý lưu trú xuất nhập cảnh.

Q:  Tôi muốn kết hôn với người nước ngoài hiện tại đang sinh sống tại nước ngoài. Chúng tôi sẽ kết hôn ở nước của người đó, sau đó bảo lãnh sang Nhật sinh sống. Tôi phải làm thế nào?

A: Thủ tục kết hôn : tiến hành kết hôn hợp pháp theo quy định nước ngoài trước . Có hai cách để bảo lãnh người phối ngẫu sang Nhật như sau:

[ Thủ tục bảo lãnh ]

1. Đăng lý xin cấp visa trực tiếp tại Lãnh sự quán Nhật Bản ở nước ngoài .Người nước ngoài nộp đơn xin cấp visa “Vợ/Chồng của người Nhật.”
2. Xin Giấy chứng nhận tư cách lưu trú: Đây là cách thức người Nhật sau khi kết hôn về lại Nhật và nộp đơn xin cấp “Giấy chứng nhận tư cách lưu trú” tại Cục quản lý xuất nhập cảnh gần nơi cư trú nhất. Sau đó nếu Giấy chứng nhận này được phê duyệt cấp phát, gửi Giấy chứng nhận cho người phối ngẫu để xin cấp Visa tại Lãnh sự quán Nhật ở nước ngoài.

Chi tiết vui lòng tham khảo trên Website của cục quản lý lưu trú xuất nhập cảnh.

Q: Tôi đang sống ở Nhật với tư cách là du học sinh, tôi muốn bảo lãnh vợ và con sang Nhật. Tôi phải chuẩn bị những thủ tục như thế nào? Và vợ tôi có thể đi làm được không?

A: Du học sinh bảo lãnh nộp đơn xin cấp Giấy chứng nhận tư cách lưu trú “Lưu trú theo gia đình” tại Cục quản lý xuất nhập cảnh gần nơi cư trú nhất.

Thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận tư cách lưu trú “Lưu trú theo gia đình” vui lòng liên lạc Cục quản lý xuất nhập cảnh.

Visa “Lưu trú theo gia đình” thì không được phép đi làm việc. Tuy nhiên, nếu được Cục quản lý xuất nhập cảnh cấp “Giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú” thì có thể đi làm thêm (thời gian và nội dung làm việc sẽ được giới hạn theo quy định).

Chi tiết vui lòng tham khảo trên Website của cục quản lý lưu trú xuất nhập cảnh.

Q: Tôi muốn bảo lãnh con riêng của tôi (10 tuổi) với người chồng trước, hiện đang sống tại nước của tôi sang Nhật. Hiện tại, tôi đã tái hôn với một người đàn ông Nhật. Tôi muốn sống chung với đứa con này tại Nhật. Tôi phải làm thế nào.

A: Trong trường hợp “con riêng”, tức là con của vợ/ chồng người nước ngoài hiện đang lưu trú tại Nhật với tư cách “visa theo Vợ/ chồng của người Nhật” và không phải là con có với vợ/ chồng người Nhật thì cũng có trường hợp được cho phép lưu trú với “tư cách định cư.” Chi tiết vui lòng tham khảo trên Website của cục quản lý lưu trú xuất nhập cảnh.

Q: Vợ chồng Tôi là người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật. Chúng tôi mới sinh con, vậy nên làm những thủ tục nào?

A: Trường hợp cả Bố Mẹ đều là người nước ngoài, con cũng sẽ mang quốc tịch nước ngoài, nên cần phải nộp đơn xin cấp tư cách lưu trú trong vòng 30 ngày sau khi sinh. Trong trường hợp, trẻ em xuất cảnh khỏi Nhật Bản trong vòng 60 ngày sau khi sinh (trừ trường hợp xuất cảnh có xin Giấy phép Tái nhập cảnh) thì không cần phải nộp đơn xin cấp tư cách lưu trú. Trường hợp Bố Mẹ đang cư trú bất hợp pháp, hoặc đang chờ bị trục xuất khỏi Nhật Bản thì con mới sinh sẽ không được cấp tư cách lưu trú.

[ Nộp khai sinh ]

Nộp khai sinh tại Ủy ban hành chính nơi lưu trú trong vòng 14 ngày sau khi sinh. Khi được chấp thuận sẽ được cấp Phiếu cư dân theo địa chỉ lưu trú theo hình thức “cư dân mới sinh.” (Nếu không xin tư cách lưu trú trong vòng 30 ngày thì sổ lưu trú sẽ bị xóa bỏ)

[ Xin cấp tư cách lưu trú ]

Những hồ sơ cần thiết để xin cấp tư cách lưu trú cho trẻ em mới sinh như sau:

• Giấy chứng sinh (Giấy chứng nhận sinh, Sổ tay mẹ và bé )
• Giấy tờ liên quan đến hoạt động ở Nhật Bản.
• Hộ chiếu (trường hợp không xuất trình được Hộ chiếu thì phải giải thích lý do)

[ Thẻ lưu trú ]

Sau khi được cấp tư cách lưu trú, nếu là người lưu trú trong trung- dài hạn sẽ được cấp phát Thẻ lưu trú.
Chi tiết vui lòng tham khảo trên Website của cục quản lý lưu trú xuất nhập cảnh.

Q: Tôi có thời hạn lưu trú dài, tôi muốn về nước 1 thời gian. Tôi có cần phải làm thủ tục gì không?

A: Người người nước ngoài lưu trú thời gian trung-dài hạn , muốn xuất cảnh khỏi Nhật một thời gian. Tùy thuộc vào thời gian xuất cảnh sẽ có hai hình thức sau:

Trường hợp thời gian xuất cảnh dưới 1 năm: (Giấy phép Tái nhập cảnh nhiều lần)
Người nước ngoài có Hộ chiếu còn hiệu lực và Thẻ lưu trú (Người vĩnh trú đặc biệt thì cần Chứng nhận vĩnh trú đặc biệt) khi xuất cảnh khỏi Nhật trong vòng 1 năm (*sau khi xuất cảnh nếu thời hạn lưu trú còn ít hơn 1 năm thì phải tái nhập cảnh trước thời hạn lưu trú / và trong vòng 2 năm đối với người có tư cách lưu trú Vĩnh trú đặc biệt) tái nhập cảnh với cùng tư cách lưu trú khi xuất cảnh, theo quy định không cần xin cấp Giấy phép tái nhập cảnh. Người xuất cảnh theo chế độ này không được gia hạn thời gian xuất cảnh ở nước ngoài, cho nên, nếu không tái nhập cảnh trong vòng 1 năm (*) thì tư cách lưu trú sẽ bị mất hiệu lực.

Trường hợp thời gian xuất cảnh quá 1 năm (2 năm đối với người vĩnh trú đặc biệt):( Giấy phép Tái nhập cảnh một lần)
Trước khi xuất cảnh có thể xin cấp “Giấy phép tái nhập cảnh” tại Cục quản lý xuất nhập cảnh gần nơi cư trú nhất.
Thời hạn hiệu lực:
thời hạn tối đa của Giấy phép tái nhập cảnh là 5 năm (6 năm đối với người vĩnh trú đặc biệt)

Q: Tôi đến Nhật với tư cách “lưu trú ngắn hạn”, nhưng sau đó tôi có dự định sẽ sống tại Nhật trên 3 tháng nên muốn được cấp thẻ lưu trú để làm giấy tờ tùy thân.

A: Trường hợp đến nhật với tư cách lưu trú là [lưu trú ngắn hạn ] thì cho dù được gia hạn thời gian lưu trú tại Nhật trên 3 tháng thì cũng không được cấp thẻ lưu trú. Thẻ lưu trú chỉ cấp cho người lưu trú trung và dài hạn tại Nhật. Những người nước ngoài như những trường hợp dưới đây không được cấp thẻ lưu trú.

1. Người có thời gian cư trú dưới 3 tháng
2. Người có tư cách cư trú là “tạm trú ngắn hạn”
3. Người có tư cách lưu trú ngoại giao ho ặc công vụ
4. Người người nước ngoài có tư cách tương đương mục (1) đến (3) do Bộ Tư Pháp quy định.
5. Người lưu trú đặc biệt (Người được cấp “Giấy chứng minh thư là đặc biệt lưu trú ”)
6. Người không có tư cách lưu trú

Chi tiết vui lòng tham khảo trên Website của cục quản lý lưu trú xuất nhập cảnh.

Q: Trong trường hợp chuyển nhà đến thành phố quận huyện khác hoặc chuyển ra nước ngoài thì nên làm thế nào?

A: Trước tiên xin vui lòng nộp “Đơn khai báo chuyển đi” đến Ủy ban hành chính nơi đang lưu trú. Sau đó, nộp “Đơn khai báo chuyển đến” tại Ủy ban hành chính nơi lưu trú mới trong vòng 14 ngày sau khi chuyển đến nơi ở mới. Khi đó, cần phải trình nộp thẻ lưu trú hoặc giấy chứng minh là người vĩnh trú đặc biệt hoặc là giấy chứng nhận chuyển đi. Khi chuyển đến nơi ở khác trong cùng một thành phố cũng phải nộp “Đơn khai báo chuyển đến” tại Ủy ban hành chính nơi lưu trú mới trong vòng 14 ngày sau khi chuyển đến nơi ở mới.

Ngoài ra, trong trường hợp chuyển ra nước ngoài cũng phải nộp “Đơn khai báo chuyển đi”. Trong trường hợp này, sẽ không được cấp “Giấy chứng nhận chuyển đi.” Nếu tái nhập cảnh trở lại và đã ổn định chỗ ở thì trong vòng 14 ngày, mang hộ chiếu và thẻ lưu trú đến Ủy ban hành chính nơi lưu trú làm thủ tục chuyển đến.
Trong trường hợp không làm các thủ tục khai báo cần thiết, có khả năng sẽ bị phạt hoặc trở thành đối tượng bị hủy tư cách lưu trú.
Vui lòng xem trên trang Web của Bộ Tư Pháp để biết thêm chi tiết.

Q: Tôi muốn biết về thủ tục kết hôn giữa người Nhật và người nước ngoài tại Nhật.

A:

[ Hình thức kết hôn ]
Trong trường hợp người Nhật và người nước ngoài kết hôn tại Nhật , thì thủ tục sẽ được thực hiện theo quy định của Nhật – tại nơi đang lưu trú. Người Nhật cần có bản sao hộ khẩu, còn người nước ngoài cần có những giấy tờ như: Hộ chiếu, “Giấy chứng nhận đủ điều kiện kết hôn” .v.v.. Tùy theo Quốc gia của người nước ngoài mà các giấy tờ cần thiết sẽ khác nhau nên phải tham khảo tại quầy hộ tịch tại Ủy ban hành chính nơi lưu trú.

[ Hiệu lực hôn nhân ]
 Kết hôn đã đăng ký tại Nhật sẽ có hiệu lực tại Nhật , nhưng không phải lúc nào cũng được công nhận là một kết hôn hợp pháp tại quốc gia của người nước ngoài. Hãy kiểm tra xác nhận lại tại Đại sứ quán, Lãnh sự quán Nhật tại nước sở tại.

[ Giấy chứng nhận đủ điều kiện kết hôn ]
Đây là giấy do cơ quan chính phủ nước ngoài cấp, chứng minh đủ điều kiện kết hôn theo quy định của luật pháp nước đó. Thông thường, giấy này do cơ quan ngoại giao của nước đó tại Nhật cấp. Trong trường hợp giấy chứng nhận đủ điều kiện kết hôn được ghi bằng tiếng nước ngoài thì cần phải đính kèm bản dịch sang tiếng Nhật. Tùy thuộc vào mỗi Quốc gia, cũng có Quốc gia không cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kết hôn. Trong trường hợp này phải nộp giấy tờ thay thế khác.

Q: Tôi muốn biết thủ tục kết hôn giữa hai người nước ngoài với nhau tại Nhật.

A:

[ Theo quy định của Nhậ ]
Trong trường hợp hai người nước ngoài kết hôn tuân theo luật pháp của Nhật – nơi mà họ kết hôn. Có thể đăng ký kết hôn tại Ban hộ tịch Ủy ban hành chính nơi lưu trú. Trong trường hợp đó, cả hai đều phải xin cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kết hôn tại cơ quan ngoại giao của nước mình tại Nhật và đính kèm bản dịch tiếng Nhật. Việc dịch Giấy chứng nhận đủ điều kiện kết hôn. Ai cũng có thể dịch, tự bản thân dịch hoặc nhờ Công ty dịch thuật. Tuy nhiên, người dịch cần phải ghi rõ họ tên địa chỉ của mình. Người dịch phải cam kết rằng bản dịch là chính xác so với bản gốc của giấy chứng nhận. Ngoài ra cũng có các dịch vụ cấp giấy chứng nhận bản dịch.
Nếu giấy đăng ký kết hôn này được thụ lý thì cuộc hôn nhân này được xác lập dựa trên luật pháp của Nhật, nhưng cuộc hôn nhân này có hiệu lực tại đất nước mà hai người đó xuất thân hay không thì cần phải xác nhận với cơ quan ngoại giao của nước đó tại Nhật.

[ Theo quy định của nước ngoài ]
Cả hai người nước ngoài cũng có thể đăng ký kết hôn bằng luật định của nước mình hoặc luật do nước của một trong hai người quy định. Tùy từng quốc gia, vì cũng có quốc gia không tiếp nhận đăng ký kết hôn tại Lãnh sự quán, trước đó nên vui lòng liên hệ trước với các cơ quan có liên quan.

Q: Tôi muốn biết về thủ tục kết hôn của người Nhật với người nước ngoài ở nước ngoài.

A: Thủ tục người Nhật kết hôn với người nước ngoài ở nước của đối tượng kết hôn hoặc nước thứ 3 thì có hai trường hợp như sau:

[ Theo quy định của nước sở tại]
Nộp Đơn đăng ký kết hôn theo thủ tục quy định tại nước của đối tượng kết hôn hoặc nơi tổ chức hôn lễ. Hai vợ chồng cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ cần thiết được nơi đó quy định. Trong 3 tháng sau khi nộp Đơn đăng ký kết hôn xong, cần phải gửi Giấy chứng nhận kết hôn cho Lãnh sự quán Nhật để thông báo cho Ủy ban hành chính của Nhật; hoặc gửi Giấy chứng nhận kết hôn trực tiếp cho Ủy ban hành chính nơi lưu trú. Trường hợp Giấy chứng nhận kết hôn là tiếng nước ngoài, cần phải được dịch sang tiếng Nhật.

[ Theo quy định của Nhật ]
Nộp Đơn đăng ký kết hôn trực tiếp cho Ủy ban hành chính nơi lưu trú tại Nhật. Các giấy tờ cần thiết giống như trường hợp người nước ngoài kết hôn với người Nhật tại Nhật.

[ Giấy chứng nhận đủ điều kiện kết hôn của người Nhật ]
Căn cứ vào Sổ hộ khẩu, tại Cục tư pháp nơi lưu trú hoặc Lãnh sự quán Nhật Bản ở nước ngoài có thể cấp Giấy chứng nhận độc thân.

Mọi thông tin chi tiết vui lòng tham khảo tại trang Website của Bộ tư pháp , Cục dân sự .

Q: Chúng tôi là vợ chồng khác quốc tịch đã sống ở Nhật trong một thời gian dài. Tôi muốn biết về thủ tục ly hôn?

A:

[ Luật áp dụng ]
Do không có luật chung cho các cặp vợ chồng khác quốc tịch, cho nên phải áp dụng theo hai trường hợp sau: ①áp dụng theo quy định pháp luật của quốc gia nơi mà cả hai vợ chồng đang lưu trú ②nếu vợ chồng không lưu trú cùng quốc gia thì luật của nước có mối quan hệ mật thiết nhất sẽ được áp dụng làm luật cơ sở . Ở trường hợp ①, nếu nơi lưu trú chung được xác định là Nhật thì luật của Nhật sẽ được áp dụng làm luật cơ sở.

Chi tiết vui lòng liên hệ Lãnh sự quán nước ngoài tại Nhật Bản của nước mình.

Q: Tư cách lưu trú của người nước ngoài sau khi ly hôn sẽ như thế nào?

A: Người có tư cách lưu trú là trung hay dài hạn như “Lưu trú theo gia đình”, “Hoạt động đặc biệt”, “Vợ/Chồng  của người Nhật”, “Vợ/Chồng của người vĩnh trú”.v.v.. sau khi ly hôn hoặc sau khi Vợ/Chồng chết thì trong vòng 14 ngày thì cần phải trình báo với Cục quản lý xuất nhập cảnh.

[ Ly hôn với người Nhật ]
Khi ly hôn với người Nhật sẽ mất tư cách lưu trú “Vợ/Chồng của người Nhật”. Theo Thông tư của Cục xuất nhập cảnh năm 1996, có thể cấp tư cách lưu trú “Định cư” cho người nước ngoài đang nuôi dạy con ruột của người Nhật.

[ Ly hôn giữa người nước ngoài ]
Người nước ngoài kết hôn với người đang có tư cách lưu trú “người Vĩnh trú”. Người này có tư cách lưu trú “Lưu trú theo gia đình”, hoặc là làm việc hay học tập, sau khi ly hôn sẽ mất tư cách lưu trú tương ứng.

Người có tư cách lưu trú “Vợ/Chồng của người Nhật”, hoặc “Vợ/chồng của người vĩnh trú”, nhưng không thực hiện đúng tư cách là người hôn phối trong thời gian trên 6 tháng nếu không có lý do chính đáng sẽ bị hủy bỏ tư cách lưu trú đó.

Q: Trường hợp người nước ngoài đang sống tại Nhật, muốn ly hôn với người Nhật. Có thể yêu cầu tiền bồi thường hay phân chia tài sản hay không?

A: Về tiền bồi thường hay phân chia tài sản thì khi ly hôn có thể thỏa luận với nhau và đưa ra quyết định, những nội dung đó sẽ được soạn thành văn bản và lập công chứng.

[ Luật áp dụng ]
Nếu không thể thỏa thuận thì tòa sẽ giải quyết theo pháp luật . Những vấn đề liên quan đến tiền bồi thường hoặc phân chia tài sản khi ly hôn thì luật áp dụng sẽ được áp dụng giống với việc ly hôn. Trường hợp ly hôn giữa vợ chồng gồm người Nhật có địa chỉ thường trú tại Nhật và một người nước ngoài thì có thể quyết định tiền bồi thường hoặc phân chia tài sản dựa vào việc hòa giải, xử án tại tòa án gia đình theo luật pháp của Nhật. Tiền bồi thường thay đổi tùy theo số năm kết hôn, nguyên nhân, khả năng chi trả của phía bên kia, v.v… Phân chia tài sản thì sẽ phân chia những tài sản được hai vợ chồng có được sau khi kết hôn. Ngoài ra còn có thể xin phân chia tiền hưu trí trong thời kỳ hôn nhân của người Vợ/Chồng.

Q: Trường hợp con của người nước ngoài với người Nhật được sanh ra tại Nhật, Quốc tịch, đăng ký khai sinh, họ của con sẽ như thế nào?

A:

[ Quốc tịch ]
Việc lấy quốc tịch cho đứa con được quyết định dựa trên 2 chế độ gồm: nguyên tắc về huyết thống và nguyên tắc nơi sinh. Ở Nhật đang áp dụng nguyên tắc huyết thống trong quan hệ với cả Bố và Mẹ, còn nguyên tắc huyết thống cả hai Bố Mẹ là một bên Bố hoặc Mẹ có quốc tịch nước nào thì quốc tịch đó cũng được kế thừa cho đứa con. Cũng có trường hợp đứa trẻ sẽ mang cả hai quốc tịch theo Luật quốc tịch của bên Bố/Mẹ còn lại.

[ Đăng ký khai sinh ]
Trường hợp được sanh tại Nhật thì sẽ nộp giấy khai sinh tại tòa hành chính địa phương trong vòng 14 ngày tính từ sau sinh. Trường hợp muốn lấy cả quốc tịch của người vợ/chồng người nước ngoài thì thông báo cho Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán nước đó tại Nhật. Đứa trẻ sẽ được làm thẻ cư dân do đã đăng ký khai sinh.

[ Họ ]
Do đã nhập hộ khẩu vào hộ khẩu của người Bố/Mẹ là người Nhật nên theo nguyên tắc đứa trẻ sẽ theo họ mà người Bố/Mẹ người Nhật. Nhưng có thể đặt tên cho đứa trẻ theo người vợ/ chồng người nước ngoài nếu muốn.

Q: Người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật .Muốn lập di chúc thì phải thực hiện như thế nào và phải tuân theo quy định pháp luật của nước nào?

A:

[ Hình thức di chúc ]
Nhật Bản có tham gia ký kết Hiệp ước về giải quyết xung đột pháp luật về thừa kế năm 1961 và đã ban hành Luật những quy tắc chung về áp dụng luật quy định hình thức di chúc. Di chúc hợp lệ nếu phù hợp với một trong các Luật định sau:

1. Luật nơi thực hiện hành vi
2. Luật quốc tịch của người lập di chúc tại thời điểm lập di chúc hoặc chết
3. Luật của nơi lưu trú của người lập di chúc tại thời điểm lập di chúc hoặc chết
4. Luật của nơi thường trú thường xuyên của người lập di chúc tại thời điểm lập di chúc hoặc chết
5. Luật của nơi có bất động sản liên quan đến di chúc.

Người đang sống tại Nhật , cũng có thể lập bản di chúc theo luật pháp Nhật . Ở Nhật có các loại [Bản di chúc viết tay], [ Bản di chúc có công chứng], [ Bản di chúc kín] là phổ biến. Đối với Bản di chúc có công chứng thì được lập ngay tại Văn phòng công chứng.

Từ ngày 10 tháng 7 năm 2020 đã ban hành luật về chế độ bảo quản bản di chúc tại Bộ Tư Pháp bắt đầu [ luật bảo quản Bản di chúc tại Bộ Tư Pháp ], trước thời điểm này phần lớn Bản di chúc được viết tay và được bảo quản tại gia đình.Từ đó phòng chống được những rủi ro về giả mạo hay làm mất Bản di chúc . Ngoài ra cũng không cần thiết phải kê khai xác nhận của tòa án gia đình , lệ phí cũng rẻ hơn so với việc soạn thảo Bản di chúc có công chứng cũng là một ưu điểm.

Để biết thêm chi tiết vui lòng xem Chế độ lưu trữ Di chúc viết tay của Bộ Tư Pháp.

Q: Tôi là người nước ngoài cư trú lâu dài ở Nhật với gia đình có nguyện vọng nhập quốc tịch Nhật . Có thể thực hiện hay không? Thủ tục và nơi tư vấn ở đâu?

A: Người nước ngoài có thể nhập quốc tịch Nhật . Các điều kiện liên quan căn cứ vào Luật quốc tịch như sau:

[ Điều kiện lưu trú ]
lưu trú liên tục tại Nhật ít nhất 5 năm

[ Điều kiện năng lực ]
trên 20 tuổi và có đủ năng lực theo luật quốc gia của mình

[Điều kiện thái độ hành vi ]
phải có thái độ hành vi tốt

[ Điều kiện kinh tế ]
Có thể tự nuôi sống bản thân bằng sức lao động (kỹ thuật) của mình, hoặc có được một cuộc sống ổn định do người vợ/chồng mang đến, tài sản do cha mẹ chu cấp.

[ Điều kiện từ bỏ quốc tịch hiện có ]
Không có quốc tịch hoặc khi nhập quốc tịch Nhật phải từ bỏ quốc tịch hiện có.

[ Điều kiện tư tưởng ]
Không được phép có những hoạt động hoặc gia nhập vào những đoàn thể, tổ chức có xu hướng bạo lực, âm mưu phá hoại chính phủ và Hiến pháp Nhật.

(Điều kiện miễn giảm)
Nếu là Vợ/Chồng của người Nhật hoặc có liên quan mật thiết với người Nhật, hay những người được sinh ra ở Nhật .v.v.. các điều kiện nhập quốc tịch có thể sẽ được nới lỏng.
Sau khi nhập quốc tịch Nhật, có thể đăng ký hộ khẩu mới.
Những thắc mắc về nhập quốc tịch Nhật vui lòng liên hệ quầy tư vấn tại Bộ tư pháp.

Q: Tôi muốn tham gia bảo hiểm sức khỏe quốc dân. Người nước ngoài có thể tham gia được không?

A:

[ Điều kiện tham gia bảo hiểm sức khỏe quốc dân]
Ngoại trừ những trường hợp dưới đây:

1. Người đang tham gia bảo hiểm sức khỏe công cộng khác.
2. Người đang nhận trợ cấp xã hội.
3. Người không có quốc tịch Nhật Bản (Khoản 2 Điều 1 Quy tắc thi hành bảo hiểm sức khỏe quốc dân)

• Người không có tư cách lưu trú
• Người không có phiếu công dân ( Người có thời hạn lưu trú dưới 3 tháng đi chăng nữa nhưng nếu là người có tư cách lưu trú là “ Doanh nghiệp”, “ Thực tập kỹ năng”, “ người được bảo lãnh sang sống cùng gia đình”, “ Hoạt động đặc biệt” và được cho phép ở lại Nhật trên 3 tháng thì theo tính khách quan, cũng có trường hợp được tham gia bảo hiểm )
• Người có tư cách lưu trú “ Hoạt động đặc biệt” ở Nhật để được chữa trị y tế, hoặc ở Nhật với mục đích chăm sóc cho người được chữa trị y tế.
• Người của nước đã ký hiệp định bảo đảm an sinh xã hội trong đó bao gồm cả bảo hiểm y tế với Nhật Bản và có giấy chứng nhận tham gia bảo đảm xã hội từ chính phủ nước mình.

Tuy nhiên, trường hợp có tư cách lưu trú “Công vụ”,  với thời gian lưu trú trên 3 tháng thì dù không làm phiếu công dân nhưng vẫn được tham gia bảo hiểm sức khỏe quốc dân.

Q: Phí bảo hiểm sức khỏe quốc dân cao quá, tôi không trả nổi. Phải làm thế nào?

A: Nếu thật sự không thể chi trả nổi phí bảo hiểm thì nên đến quầy phụ trách về bảo hiểm sức khỏe quốc dân ở tòa thị chính thành phố, quận, huyện, xã sớm để được tư vấn.Trường hợp nếu có lý do đặc biệt hoặc theo qui định, cũng có trường hợp được xin miễn giảm tiền bảo hiểm hoặc hoãn đóng phí.

Q: Tôi đang lưu trú dài hạn tại Nhật, trường hợp trong thời gian về nước tạm thời , tôi bị bệnh thì có được chi trả chi phí Y tế từ Bảo hiểm sức khỏe quốc dân không?

A: Có thể sử dụng Bảo hiểm sức khỏe quốc dân để thanh toán chi phí điều trị bệnh ở nước ngoài. Tuy nhiên, những trường hợp sau đây sẽ không được chi trả:

1. Nội dung điều trị không thuộc phạm vi bảo hiểm tại Nhật
2. Trường hợp ra nước ngoài với mục đích chữa bệnh

Q: Tôi đang lo không biết có bị nhiễm AIDS hay không. Tôi có thể kiểm tra ở đâu?

A: Thông thường khi bị lây nhiễm AIDS thì mất từ 6 đến 8 tuần để xuất hiện kháng thể virus HIV – do đó hãy làm xét nghiệm kiểm tra AIDS ít nhất là 3 tháng sau thời gian có nguy cơ. Có thể được kiểm tra miễn phí và ẩn danh tại các trung tâm y tế.

• Phòng Kiểm dịch,Kiểm soát Bệnh truyền nhiễm Phủ Osaka 06-6944-9157
• chotCAST Bệnh viện Smart Lìe: 06-4708-5035

Q: Tôi nghi ngờ mình bị chứng trầm cảm và muốn đi khám bệnh ?

A: Trường hợp muốn điều trị tại các cơ sở y tế vì bị rối loạn tinh thần do chưa quen cuộc sống ở Nhật Bản hoặc vì những nguyên nhân khác, có thể liên hệ để được tư vấn tại các sơ sở sau (chỉ đối ứng bằng tiếng Nhật):

• Các cơ sở y tế gần nhất (cơ sở y tế cả khu vực đang cư trú)
• Trung tâm trị liệu tâm lý tổng hợp Phủ Osaka
• Trung tâm trị liệu tâm lýThành phố Osaka
• Trung tâm trị liệu tâm lý Thành phốSakai
• Hướng dẫn các thông tin Y tế dành cho người nước ngoài Phủ Osaka (Osaka Medical Net) Ngoài ra cũng có thể tìm kiếm Thông tin Y tế Phủ Osaka trên mạng

Q: Vì loại thuốc tôi thường uống không mua được ở Nhật, nên tôi muốn gửi thuốc từ nước tôi sang. Có điều gì cần lưu ý không?

A: Tự nhập dược phẩm với mục đích sử dụng cho cá nhân, có trường hợp cũng cần đến các thủ tục liên quan. Từ ngày 1 tháng 2 năm 2023, Hệ thống Thông tin Xác nhận nhập khẩu Dược phẩm và hàng hóa khác đã đi vào hoạt động. Cũng có thể hoàn tất thủ tục qua online.
Chi tiết vui lòng trao đổi với Sở y tế –  Sở phúc lợi xã hội khu vực Kinki– Bộ lao động và phúc lợi xã hội 06-6942-4096

Q: Những nước nào có các Hiệp định bảo hiểm xã hội với Nhật Bản?

A: Nhằm tránh việc tham gia trùng 2 loại Bảo hiểm hưu trí và với mục đính cộng gộp thời gian tham gia Bảo hiểm hưu trí, Nhật Bản ký kết Hiệp định bảo hiểm xã hội với một số quốc gia khác. Nội dung của Hiệp định khác nhau tùy theo từng quốc gia. Những thông tin mới nhất vui lòng tham khảo trên trang Website của Bộ lao động và phúc lợi xã hội.

Q: Tôi muốn đi làm cho nên muốn gửi con vào nhà trẻ.

A: Nhà trẻ ở Nhật là cơ sở phúc lợi xã hội dành cho trẻ em, thuộc sự quản lý của Bộ lao động và phúc lợi xã hội Nhật . Nhà trẻ là cơ sở chăm sóc, giữ trẻ trong thời gian dài với những trường hợp phụ huynh không thể giữ trẻ tại gia vì phải đi làm hay những lý do khác. Nhà trẻ nhận giữ trẻ từ 0 tuổi cho đến 6 tuổi trước khi vào trường phổ thông cơ sở. Hình thức hoạt động của nhà trẻ hiện tại được chia làm hai loại chính như sau:

1. Nhà trẻ được cơ quan hành chính công nhận: là nhà trẻ đáp ứng đủ các tiêu chuẩn quy định của Luật phúc lợi trẻ em và được cơ quan hành chính công nhận. Học phí sẽ khác nhau tùy theo độ tuổi của trẻ, nơi lưu trú và thu nhập của phụ huynh.
2. Nhà trẻ không được cơ quan hành chính công nhận: là chỉ những nơi giữ trẻ, giống như là khách sạn dành cho trẻ em, không được cơ quan hành chính công nhận. Mỗi cơ sở nhà trẻ sẽ có học phí khác nhau.

Khi vào nhập học vào nhà trẻ được cơ quan hành chính công nhận như điều (1) thì cần trình bày lý do không thể giữ trẻ tại nhà vì phụ huynh phải đi làm (hoặc có dự định đi làm) hoặc những lý do khác. Đăng ký xin nhập học tại bộ phận phụ trách của Thành phố huyện xã . Trường hợp muốn gửi trẻ tại các cơ sở nhà trẻ không được cơ quan hành chính công nhận như điều (2), vui lòng liên hệ đăng ký trực tiếp tại nhà trẻ đó.

Từ năm 2026, Chế độ cho tất cả trẻ em đến nhà trẻ sẽ chính thức được triển khai. Cho phép gửi trẻ chưa đến tuổi vào các nhà trẻ, mặc dù Bố Mẹ không đi làm . Trong năm 2024 hơn 100 địa phương đã tiến hành thử nghiệm chương trình này. Vui lòng xác nhận thông tin tại nơi đang sinh sống . Đối tượng:Trẻ từ 6 tháng tuổi ～ Dưới 3 tuổi
Địa điểm: Nhà trẻ, Nhà giữ trẻ được công nhận, Trường Mẫu giáo, Cơ sở giữ Trẻ ở địa phương, Cơ sở Hỗ trợ nuôi dạy trẻ tại địa phương
Thời gian sử dụng:Tối đa “10 tiếng một tháng”cho mỗi trẻ.

Q: Mẹ là người nước ngoài đã ly hôn với chồng. Hiện đang nuôi con tại Nhật nhưng cuộc sống quá khó khăn. Muốn được hỗ trợ.

A: Nếu sau khi ly hôn, vẫn đang nuôi con ruột của người Nhật,  thì có nhiều khả năng sau ly hôn vẫn được cấp tư cách lưu trú “Người định cư”. Nếu như thế thì từ phúc lợi mẹ-con, có thể sẽ nhận được hỗ trợ sinh hoạt.

1. Trợ cấp trẻ em (Không giới hạn gia đình mẹ đơn thân)
   Đối tượng có tư cách nhận trợ cấp trẻ em là những người đang nuôi con , nếu là người nước ngoài thì phải có đăng ký lưu trú tại Nhật. Việc nhận trợ cấp có giới hạn tùy theo thu nhập. Nơi đăng ký: Ban phụ trách trợ cấp trẻ em của tòa hành chính thành phố, huyện, xã.
2. Phụ cấp nuôi dưỡng trẻ em
   Phụ cấp nuôi dưỡng trẻ em, là bố hay mẹ đang nuôi dưỡng trẻ từ 18 tuổi trở xuống đến ngày 31 tháng 3 đầu tiên (trường hợp bị khuyết tật là trẻ em dưới 20 tuổi), hay người đang nuôi dưỡng trẻ em thay bố mẹ của trẻ (phải đang sống chung, giám hộ và sống cùng nuôi trẻ) có thể được chu cấp. Việc nhận trợ cấp có giới hạn tùy theo thu nhập. Để biết thêm thông tin, xin vui lòng tham khảo các web của phủ Osaka và Phòng Phúc lợi.

Nơi đăng ký: Ban phụ trách trợ cấp trẻ em của tòa hành chính thành phố, huyện, xã nơi mình sinh sống.
Ngoài những chế đó nếu muốn biết thêm thông tin, xin vui lòng tham khảo “thông tin về gia đình mẹ đơn thân” do phòng phúc lợi phủ osaka cung cấp.

Q: Người nước ngoài có được nhận trợ cấp xã hội không?

A: Theo luật trợ cấp xã hội, đối tượng được trợ cấp xã hội là công dân Nhật cho nên không thể áp dụng cho người không mang quốc tịch Nhật (hay gọi là “Người nước ngoài”). Tuy nhiên, những người nước ngoài đang lưu trú tại Nhật, gặp khó khăn về đời sống, nếu đáp ứng đủ một số điều kiện nhất định thì có thể áp dụng Luật trợ cấp xã hội một cách tương tự để hổ trợ.  Vui lòng liên hệ phòng phúc lợi tòa thị chính thành phố huyện xã.

Q: Người nước ngoài nên tìm việc làm như thế nào?

A: Người nước ngoài ở Nhật có thể nhận giới thiệu việc làm tại các cơ quan công lập dưới đây:

★Các Trung tâm giới thiệu việc làm có thông dịch viên người nước ngoài ở Phủ Osaka:

1.  Trung tâm giới thiệu việc làm cho người nước ngoài Osaka
   Địa chỉ: Osaka-Shi, Kita-ku, Kakuda-cho 8-47, tầng 16 tòa nhà Hankyu Grand Building
   Điện thoại: 06-7709-9465
2. Trung tâm giới thiệu việc làm Hello Work Sakai
   Tầng 1- 3, Tòa nhà chính quyền Khu vực Sakai, 2-29 Minami-Kawaramachi, Quận Sakai, Thành phố Sakai
   Điện thoại: 072-238-8301

Q: Đang làm công việc bán thời gian. Do có hoạt động tại trường của con, cho nên tôi nói với cấp trên là muốn được nghỉ phép nhưng bị nói là người làm việc bán thời gian thì không có nghỉ phép. Theo luật ở Nhật thì có phải là như vậy không?

A: Người sử dụng lao động bắt buộc phải cấp ngày phép cho người lao động đã làm việc trong một khoảng thời gian nhất định tùy thuộc vào số tháng làm việc. Ngày phép là quyền lợi của người lao động đã đi làm hơn 80% số ngày đã được quy định và làm việc 6 tháng liên tục. Không chỉ nhân viên chính thức mà những người làm việc bán thời gian, người làm thêm cũng được áp dụng điều khoản này. số ngày nghỉ phép được cấp tùy thuộc vào (số ngày) hay (số giờ) làm việc trong đơn vị 1 tuần. Ngoài ra ngày nghỉ phép có thể được nghỉ với bất kì lý do gì , bằng cách quyết định ngày nghỉ mà người lao động muốn xin nghỉ trước một hôm . Đối với người sử dụng lao động trong trường hợp chấp thuận cho nghỉ phép nhưng sẽ làm ảnh hưởng đến tiến trình làm việc thì thông thường có thể đề nghị người lao động thay đổi ngày nghỉ phép sang ngày khác , nhưng nếu với lý do đơn giản là [ bởi vì tôi bận ] thôi thì cũng có thể không được chấp thuận.

Q: Đột nhiên bị nói là từ tháng sau sẽ giảm lương. Có cần phải chấp nhận không?

A: Những điều khoản như tiền lương hay thời gian làm việc. v.v.. là những hạng mục đã được ký kết trên cương vị bình đẵng giữa người lao động và người sử dụng lao động trong hợp đồng lao động, theo nguyên tắc dựa trên Hiệp ước lao động được quyết định bởi Hiệp hội người lao động và người sử dụng lao động. Tuy vậy những điều khoản này cũng có thể thay đổi trong những trường hợp đặc biệt ,nhưng cần phải có sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động. Do vậy nếu không có sự đồng ý của người lao động thì người sử dụng lao động không được tự quyền quyết định giảm tiền lương. Người sử dụng lao động cần phải giải thích lý do là tại sao giảm tiền lương một cách hợp lý cho người lao động hiểu, để họ đồng ý chấp nhận.

Q: Tôi làm việc nhưng mà không được trả lương. Tôi phải làm như thế nào?

A: Tiền lương phải được trả đầy đủ, trực tiếp cho người lao động bằng tiền vào kỳ hạn nhất định hàng tháng. Việc doanh nghiệp không trả tiền lương, có thể tư vấn tại Phòng giám sát tiêu chuẩn lao động tại nơi doanh nghiệp đặt trụ sở. Trong trường hợp công ty bị phá sản không thể trả tiền lương, thì cũng có trường hợp người lao động có thể được bảo hộ việc chi trả tiền lương dựa trên “Chế độ tạm ứng tiền lương chưa được thanh toán” của chính phủ căn cứ trên pháp luật liên quan đến việc bảo đảm việc chi trả tiền lương. Về chế độ này vui lòng tư vấn Phòng giám sát tiêu chuẩn lao động.
Nếu liên hệ đặt hẹn trước tại Văn phòng lao động tổng hợp Phủ Osaka, sẽ được hổ trợ tư vấn bằng tiếng Anh hoặc tiếng Trung Quốc.

Q: Tôi ký hợp đồng 1 năm với công ty , nhưng lý do cá nhân vừa mới nộp đơn xin nghỉ việc giữa chừng. Công ty thông báo đó là vi phạm hợp đồng nên bị trừ một phần tiền lương và trả một phần tiền lương còn lại. Tôi không đồng ý.

A: Trường hợp Hợp đồng lao động có thời hạn, theo quy định là không được thôi việc giữa chừng nếu không có lý do chính đáng . Người lao động cần phải giải thích lý do và được người sử dụng lao động đồng ý. Về tiền lương thì theo nguyên tắc [không làm, không trả lương], do đó không trả lương cho thời gian chưa làm việc. Tuy nhiên, Luật lao động tiêu chuẩn có quy định “cấm quy định phạt vi phạm hợp đồng hay bồi thường thiệt hại khi vi phạm hợp đồng lao động”. Do đó nếu trên hợp đồng lao động có ghi những điều khoản trên thì đó là bất hợp pháp. Chi tiết vui lòng tham khảo thông tin tại Quầy hỗ trợ người lao động nước ngoài.

Q: Tôi đang làm việc tại nhà máy. Dưới quyền tổ trưởng người Nhật, chúng tôi làm cùng 4 đồng nghiệp đến từ một quốc gia. Hôm nay tổ trưởng nói với tôi “Hãy nghỉ việc đi”. Vậy tôi có phải nghỉ việc ngay theo lời nói đó không?

A: Khi nghỉ việc thì có một số trường hợp như sau (1) Trường hợp tự nguyện xin nghỉ việc (từ bỏ việc) , do chính bản thân thông báo với người sử dụng lao động. (2) Trường hợp bị người sử dụng lao động yêu cầu [Hãy thôi việc đi] (bị đuổi việc hoặc là khuyến khích nghỉ việc) (3) Trường hợp người sử dụng lao động quyết định cho nghỉ việc (bị sa thải kỷ luật buộc phải nghỉ việc)… hãy thử xem lại mình thuộc vào trường hợp nào.

• Nếu cấp trên nói [Hãy nghỉ việc đi] với giọng điệu vui đùa ,thì khả năng đó không phải là quyết định chính thức của người sử dụng lao động . Do đó bạn không cần thiết phải tuân theo lời nói đó và nghỉ ngay lập tức.
• Nếu bạn liên tục phạm lỗi trong khi làm việc, bị cấp trên nói [Hãy nghỉ việc đi], thì có thể đây là chủ trương chính của người sử dụng lao động. [Hãy nghỉ việc đi ] chỉ là một yêu cầu và bạn cần phải tự quyết định là có nghỉ hay không. Nguyên tắc là , nếu người lao động không đồng ý thì người sử dụng lao động cũng không thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.
• Khi bạn gây ra vấn đề nghiêm trọng và cấp trên nói “muốn bạn nghỉ việc”, đó có thể là thông báo sa thải kỷ luật. Khi bạn thực hiện hành vi gây tổn hại người khác, lời nói, đánh đập, quấy rối làm giảm uy tín của công ty hoặc gây thiệt hại cho người sử dụng lao động, bạn có thể bị xử lý theo quy định của công ty ( xử lý kỷ luật ). Cụ thể những hành vi nào , sẽ xử lý ra sao được quy định trong quy chế của công ty. Khi bị yêu cầu nghỉ việc theo hình thức này được gọi là sa thải kỷ luật.

Q: Tôi là thực tập sinh kỹ năng.Tháng 1 hầu như là làm việc từ 9 giờ sáng đến 8 giờ tối .Tháng 2 không bận rộn lắm ngày thường làm việc từ 9 giờ sáng đến 6 giờ tối. Nhưng tiền lương tháng 1 và tháng 2 đều giống nhau . Như vậy là tôi không nhận được tiền làm thêm ngoài giờ đúng không?

A: Thời gian làm việc dưới sự chỉ đạo của người sử dụng lao động gọi là [thời gian lao động], [thời gian lao động tiêu chuẩn ] , không bao gồm thời gian nghỉ giải lao là 8 tiếng1 ngày , 1tuần là 40 tiếng . Nếu làm việc vượt quá thời gian qui định thì được tính tiền làm thêm ngoài giờ (tiền làm thêm). Ngoài ra người sử dụng lao động còn phải cấp cho người lao động 1 tuần 1 ngày hoặc 4 tuần 4 ngày được nghỉ theo qui định “ngày nghỉ theo luật”. Ngày nghỉ đó nếu đi làm thì nhận được tiền làm thêm ngoài giờ. Theo luật pháp tỷ lệ phần trăm số tiền chi trả làm thêm ngoài giờ được quy định tiêu chuẩn thấp nhất. Những điều này cũng áp dụng giống nhau cho thực tập sinh kỹ năng. Tuy nhiên đối với ngành nông nghiệp, ngành chăn nuôi, ngành thủy sản thì không được áp dụng những quy chế như trên nên cần phải chú ý cẩn thận.

Q: Tôi bị quấy rối tình dục ở nơi làm việc. Cấp trên người Nhật nói những lời lẽ không thích hợp. Tôi có thể giải quyết vấn đề này như thế nào?

A: Theo điều 11 Luật bình đẳng nam nữ trong lao động, người sử dụng lao động phải có biện pháp cần thiết trong quản lý nhằm hỗ trợ và ngăn chặn khi người lao động gặp bất lợi bởi lời nói, hành động quấy rối tình dục trong môi trường làm việc . Người lao động khi bị quấy rối tình dục ở nơi làm việc có thể trình báo và yêu cầu hỗ trợ với chủ doanh nghiệp hoặc trình báo cho Công đoàn công ty nếu có. Trung tâm tư vấn lao động Phủ Osaka có đường dây nóng hỗ trợ quấy rối tình dục (số điện thoại 06-6964-2601 chuyên hỗ trợ những trường hợp bị quấy rối tình dục).

Q: Nơi tôi làm việc bị phá sản, bị mất thu nhập. Tôi có được hưởng trợ cấp thất nghiệp không?

A: Trợ cấp thất nghiệp thuộc về bảo hiểm thất nghiệp là trợ cấp được chi trả trong trường hợp người được bảo hiểm phải nghỉ việc vì những lý do như: bị phá sản, bị sa thải, lý do cá nhân, về hưu, v.v.. vẫn còn ý định và năng lực làm việc nhưng lại không thể làm việc được. Trợ cấp thất nghiệp có mục đích hỗ trợ người lao động có thể ổn định sinh hoạt trong một khoảng thời gian nhất định, cho đến khi có thể tìm được công việc mới càng sớm càng tốt.
Đối tượng là những người lao động có bảo hiểm thất nghiệp bị buộc phải nghỉ việc đột ngột do công ty phá sản hoặc bị sa thải .v.v… được xem là người đủ điều kiện để nhận trợ cấp thất nghiệp. Đối với người đủ điều kiện đặc biệt hoặc người nghỉ việc vì lý do đặc biệt (người nghỉ việc do hết hạn hợp đồng nhưng không được gia hạn, hoặc người nghỉ việc có lý do chính đáng ) có đủ điều kiện để nhận trợ cấp thất nghiệp nếu trong vòng 1 năm trước ngày nghỉ việc, họ đã có tổng cộng 6 tháng trở lên tham gia bảo hiểm thất nghiệp, và trong mỗi tháng có từ 11 ngày làm việc trở lên được tính làm cơ sở trả lương. Làm thủ tục nhận bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm giới thiệu việc làm Hello-Work.

Q: Tôi làm việc bán thời gian thì có được tham gia Bảo hiểm xã hội không?

A: Người làm công việc bán thời gian hay làm thêm giờ để được tham gia vào Bảo hiểm xã hội thì cần phải hội đủ các điều kiện sau đây:

1. Trong 1 tuần thời gian và ngày làm việc nhiều hơn hoặc bằng ¾ so với nhân viên bình thường giống như nhân viên văn phòng hay nhân viên chính thức cùng cơ sở.
2. Không đủ điều kiện ở mục 1 nhưng thì phải thỏa mãn tất cả những điều kiện sau đối với những người làm việc trong một khoảng thời gian ngắn:

• Thời gian làm việc phải nhiều hơn 20 tiếng trong một tuần
• Thời hạn làm việc trên 1năm hoặc là dự định như vậy
• Tiền lương hàng tháng từ 88,000 yên trở lên
• Không phải là sinh viên học sinh
• Làm việc tại những công ty có nhiều hơn 501 nhân viên

Q: Khi bị bệnh tôi không thể làm việc ,không được nhận lương trong khoảng thời gian nghỉ việc cho nên gặp khó khăn.

A: Trong trường hợp buộc phải nghỉ làm việc để điều trị bệnh hoặc chấn thương ngoài công việc (có hưởng trợ cấp) thì sẽ được Bảo hiểm sức khỏe chi trả. Để điều trị do bị bệnh hay bị thương, thì từ ngày nghỉ làm việc cho đến ngày thứ 3 sau đó (thời gian chờ đợi), kể từ ngày thứ 4 trở đi nếu không thể quay trở lại làm việc được thì sẽ được chi trả. Thời gian chờ đợi này thì có thể sử dụng những ngày nghỉ hợp pháp như ngày nghỉ phép, ngày nghỉ lễ thứ 7 chủ nhật.

Mức trợ cấp tối thiểu được tính bằng 2/3 của số tiền trung bình một ngày của trợ cấp nghỉ ốm (số ngày hưởng trợ cấp), trong đó số tiền trung bình một ngày này được tính bằng tổng mức lương tiêu chuẩn trung bình hằng tháng trong 12 tháng trước ngày bắt đầu chi trả, chia cho 30 ngày.

Q: Tôi là người bị nạn trong tai nạn giao thông và đang phải nằm viện. Tôi có thể yêu cầu bồi thường những thiệt hại gì?

A: Việc bồi thường sẽ được chi trả từ Bảo hiểm trách nhiệm bồi thường thiệt hại xe cơ giới (bảo hiểm trách nhiệm bồi thường) hoặc bảo hiểm tự nguyện của người gây tai nạn. Bảo hiểm trách nhiệm bồi thường thiệt hại xe cơ giới chỉ được áp dụng cho những tai nạn gây thiệt hại về thân thể và có mức giới hạn bồi thường (1.200.000 yên), nếu số tiền vượt quá mức quy định này sẽ được bồi thường bổ sung bằng Bảo hiểm tự nguyện.

Trường hợp không biết rõ người gây tai nạn hoặc người gây tai nạn không tham gia Bảo hiểm trách nhiệm bồi thường thiệt hại xe cơ giới và không có khả năng bồi thường , thì có thể sử dụng “Chế độ bảo hộ của chính phủ” và nhận bồi thường với mức tương đồng với bảo hiểm trách nhiệm bồi thường thiệt hại xe ô tô. Nếu có thắc mắc trong việc yêu cầu công ty bảo hiểm bồi thường thiệt hại thì có thể được tư vấn tại phòng tư vấn tai nạn giao thông. Thông thường tư vấn chỉ được thực hiện bằng tiếng Nhật, cho nên nếu được nên nhờ người thông dịch cùng đi.

1. Tư vấn tai nạn giao thông của Hội Luật sư
2. Tư vấn pháp luật cho người nước ngoài của Hội luật sư
3. Trung tâm tư vấn yêu cầu bảo hiểm xe cơ giới
4. Trung tâm xử lý tranh chấp do tai nạn giao thông

Q: Gây ra tai nạn bằng xe đạp, làm đối phương bị thương, tôi phải chịu trách nhiệm như thế nào?

A: Theo luật giao thông đường bộ xe đạp được xem là một phương tiện di chuyển. Trong trường hợp gây ra tai nạn làm đối phương bị thương hoặc hư hỏng đồ vật thì phải chịu trách nhiệm bồi thường dân sự. Tùy thuộc vào mức độ sai phạm mà phải chịu trách nhiệm hình sự . Để chuẩn bị cho việc chịu trách nhiệm đền bù tổn thất như chi phí điều trị, bồi thường do nghỉ làm việc, chi phí cho sự thông cảm bỏ qua, Phủ Osaka yêu cầu người đi xe đạp tham gia Bảo hiểm xe đạp theo quy định.

Q: Khi mua xe đạp, cửa hàng có khuyến khích đăng kí chống trộm, có cần thiết không?

A: Theo luật pháp liên quan đến việc thúc đẩy sử dụng xe đạp an toàn và biện pháp đậu xe đạp đúng nơi qui định. Người sử dụng xe đạp cần phải đăng ký chống trộm cho xe đạp. Do đó cửa hàng bán xe đạp cũng phải khuyến khích người mua thực hiện đăng kí chống trộm.

Đăng ký chống trộm giúp ngăn chặn các hành vi trộm cắp xe đạp, nhanh chóng tìm thấy khi bị mất xe đạp. Ngoài ra khi xe đạp khi bị tịch thu do để không đúng ở những nơi quy định thì việc trả lại xe cũng dựa vào thông tin đã đăng ký.

Hiệp hội hợp tác Phòng chống Tội phạm của các cửa hàng kinh doanh xe đạp Phủ Osaka
Liên đoàn Hiệp hội phòng chống tội phạm Phủ Osaka,Tổ chức công ích

Q: Chồng tôi là người nước ngoài bị cảnh sát bắt giữ gây thương tích cho người khác. Làm thế nào để tôi có thể đi thăm chồng và tham gia thẩm vấn?

A: Khi bị bắt, sẽ bị tạm giữ tại đồn cảnh sát tối đa là 72 tiếng. Nếu có quyết định bị tạm giam, có thể bị giam tối đa là 20 ngày. Trong thời gian này, công tố viên sẽ quyết định việc có truy tố hay không. Cũng trong thời gian này, cảnh sát và công tố viên sẽ tiến hành thẩm vấn và lập biên bản. Khi quyết định truy tố chính thức thì về mặt nguyên tắc, người bị truy tố sẽ bị giam cho đến khi bắt đầu xét xử. Trong thời gian này nếu không bị cấm tiếp xúc thì ngoài Luật sư cũng có thể đi thăm nhưng có thể có giới hạn về thời gian hoặc có người giám sát.

[ Chế độ cử luật sư đại diện ]
Người bị bắt giữ có quyền được yêu cầu luật sư đại diện miễn phí và một lần duy nhất. Có thể nhờ luật sư giải thích về quá trình xử lý sau khi bị bắt giữ, quyền lợi của người bị tình nghi, hay liên lạc với gia đình, v.v.. Gia đình, người quen, bản thân người bị bắt giữ cũng có thể trực tiếp yêu cầu luật sư đại diện.
Liên hệ Luật sư đại diện – Hiệp hội Luật sư Osaka : 06-6363-0080

Q: Từ cơ quan hành chính nước ngoài yêu cầu phải làm giấy chứng nhận không có tiền án. Tôi có thể xin ở đâu?

A: Đó là “Giấy chứng nhận xuất cảnh”. hay còn gọi là “Giấy chứng nhận lý lịch không phạm tội”. Nếu có  đăng ký lưu trú tại Phủ Osaka hoặc đăng ký lần cuối tại Nhật ở Phủ Osaka thì có thể đến xin cấp giấy chứng nhận này tại Phòng quản lý xuất cảnh nước ngoài – Tổng cục cảnh sát Phủ Osaka (Số điện thoại 06-6943-1234). Giấy chứng nhận được cấp miễn phí. Vui lòng mang theo Hộ chiếu (Passport), các giấy tờ xác nhận yêu cầu xuất trình Giấy chứng nhận không phạm tội (giấy tờ được cơ quan hành chính yêu cầu xuất trình). Vui lòng xác minh trước khi nộp hồ sơ. Tổng cục cảnh sát Phủ Osaka

Q: Tôi là phụ nữ nước ngoài đang chịu bạo lực từ chồng. Tôi nên làm thế nào để yêu cầu sự giúp đỡ?

A: Dựa trên “Luật phòng chống bạo lực từ người vợ/chồng và bảo vệ người bị hại” (Luật phòng chống DV (domestic violence = bạo lực gia đình)), nếu có hành vi bạo lực về thân thể hoặc lời nói , hành vi gây tổn hại đến tinh thần, thân thể từ người Chồng/Vợ. Trường hợp người bị hại là người nước ngoài thì cũng áp dụng luật này. Mặt khác Vợ/Chồng ở đây không chỉ là những người trong hôn nhân hợp pháp mà còn có hoàn cảnh sống với nhau như hôn nhân nhưng không có đăng kí hôn thú.

Nếu bạo lực trong thời gian hôn nhân, hay tiếp diễn sau khi đã ly hôn hoặc quan hệ vợ chồng không hôn thú thì đó là đối tượng để áp dụng điệu luật này. Nhằm phòng chống những tổn thất về tinh thần và thể chất của người bị hại, theo yêu cầu của người bị hại, đối với Vợ/Chồng bị gây hai thì tòa án sẽ ra lệnh bảo vệ cấm người gây hại đến gần, hoặc ban hành biện pháp cưỡng bức đi ra khỏi nhà (bảo vệ tính mạng).
Trong trường hợp bị bạo lực gia đình thì Bạn có thể liên lạc các trung tâm tư vấn sau, có thể báo với cảnh sát. Trung tâm tư vấn dành cho phụ nữ Phủ Osaka OFIX và cộng tác, và cũng có thể đăng ký tư vấn bằng tiếng nước ngoài.

• Trung tâm tư vấn dành cho phụ nữ Phủ Osaka: 06-6949-6022 / 06-6949-7890
• Các trung tâm tư vấn khác trong Phủ Osaka

Q: Tôi bị người đồng nghiệp theo dõi, quấy rối, tôi nên tư vấn ở đâu?

A: Mục đích là do người có cảm tình yêu thương , hoặc có thiện cảm cảm đối với bạn, nhưng không được đáp trả lại đầy đủ nảy sinh thù hận. Việc theo dõi giám sát bạn hoặc người thân với bạn, chẵng hạn như lấy thông tin vị trí mà không được sự đồng ý của bạn, hành vi giám sát và theo dõi đó đã được quy định theo [ luật qui định hành vi quấy rối ].
Khi bị quấy rốI có cảm giác bất an hãy thông báo với cảnh sát. Tùy thuộc vào lời khai, cảnh sát có thể khuyến cáo hoặc cấm những hành vi quấy rối đến người gây rối. Sử dụng luật quy định hành vi quấy rối hay những sắc lệnh liên quan nhằm bảo vệ cho người bị hại, ngăn ngừa hành vi quấy rối, hoặc bắt giữ người gây rối.

Trung tâm tư vấn dành cho phụ nữ Phủ Osaka cũng có tư vấn cho người bị quấy rối.

• Sờ cảnh sát Osaka-stalker (quấy rối) Số 110: 06-6937-2110
• Trung tâm tư vấn dành cho phụ nữ Phủ Osaka: 06-6949-6181

Q:  Con tôi là học sinh trường phổ thông cơ sở , đang có dự định sang Nhật và sống chung với tôi. Tôi có thể có những lựa chọn như thế nào về trường học?

A: Đối với trẻ em nước ngoài có thể lựa chọn trường để nhập học như sau: trường công lập, trường tư lập, trường quốc tế, trường dành cho các dân tộc là trường dành cho người nước ngoài. 

Trường hợp có nguyện vọng <chuyển đến trường công lập>, vui lòng tư vấn tại Phòng giáo dục của Ủy ban giáo dục ở tòa hành chính thành phố, huyện, xã – nơi đã đăng ký lưu trú – và xin「Bản hướng dẫn nhập học」và「Giấy cho phép chuyển trường」. Sau đó, hãy trực tiếp đến trường vào ngày đã được chỉ định.

Trường hợp có nguyện vọng <chuyển đến trường tư lập>, mỗi trường có quy định tiếp nhận riêng biệt do đó nên liên hệ trực tiếp đến trường mà mình muốn nhập học. 

Tại các <trường dành cho người nước ngoài>, có thể được giảng dạy bằng tiếng anh hoặc tiếng mẹ đẻ. Một số trường đã được công nhận tính pháp nhân, nhưng cũng có những trường chưa được công nhận. Các trường học này thường được phân loại theo trường học. Trường hợp muốn chuyển tiếp vào những trường này, xin vui lòng liên lạc hỏi xem có còn tiếp nhận học sinh hay không.

Q: Con tôi học tại trường phổ thông cơ sở công lập được miễn phí giảng dạy nhưng phải chi trả nhiều tiền cho sách vở hay các dụng cụ học tập nên không có khả năng chi trả.

A: Ở các Trường phổ thông cơ sở và Trung học cơ sở trong Phủ Osaka, thường được giảng dạy bằng tiếng Nhật, trong một số trường hợp thông dịch viên hoặc trợ giảng sẽ được cử đến hỗ trợ. Nếu phụ huynh không thể trao đổi tại các buổi họp phụ huynh thì có thể yêu cầu thông dịch viên hỗ trợ. Mọi chi tiết vui lòng hỏi giáo viên tại trường. Vui lòng tham khảo thông tin trên Website thôngtin hỗ trợ đa ngôn ngữ cho học sinh trong sinh hoạt học đường.

Q: Con tôi học tại trường phổ thông cơ sở công lập được miễn phí giảng dạy nhưng phải chi trả nhiều tiền cho sách vở hay các dụng cụ học tập nên không có khả năng chi trả.

A: Đối với những gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn khi nhập học vào trường phổ thông cơ sở, trung học cơ sở. Để thực hiện giáo dục bắt buộc thì có chế độ hổ trợ học tập. Hổ trợ Sách giáo khoa, chi phí hoạt động ngoại khóa, chi phí du lịch học tập, chi phí bữa ăn tại trường. Vui lòng trao đổi với nhân viên của trường có ý định xin nhập học hoặc Ủy Ban Giáo Dục.

Q: Đối với trẻ có quốc tịch nước ngoài, khi mới đến Nhật chưa biết tiếng Nhật, thì có thể xin vào học tại trường trung học phổ thông công lập được không? và có phải dự thi giống học sinh người Nhật không?

A: Để vào học tại các trường trung học phổ thông công lập, cần phải tiến hành thủ tục nhất định. Đối với lớp học phổ thông thì phải dự kỳ thi nhập học giống như học sinh người Nhật nhưng Phủ Osaka có “biện pháp hổ trợ” đặc biệt đối với những học sinh không giỏi tiếng Nhật. Về “biện pháp hổ trợ” trong kỳ thi nhập học vào các trường trung học phổ thông công lập của Ủy ban giáo dục Phủ Osaka, được quy định xem xét cho những học sinh đã chuyển tiếp vào học kể từ lớp 1 trở về sau.

Nội dung “biện pháp hổ trợ” gồm:

1. Gia hạn thời gian kiểm tra.
2. Được mang theo từ điển.
3. Có ghi cách đọc trong đề thi.

Các thông tin về định hướng học tập có thể tham khảo trên trang web “thông tin hỗ trợ về sinh hoạt ở nhà trường, đa ngôn ngữ” và cũng có những buổi hướng dẫn định hướng được tổ chức vài lần trong năm bằng nhiều ngôn ngữ.

Nếu bạn không thể nói tiếng Nhật, trước tiên bạn có thể tham gia một trường dạy tiếng Nhật để có được các kỹ năng tiếng Nhật.
Vui lòng tham khảo trang web của Hiệp hội Xúc tiến Giáo dục Tiếng Nhật.

Q: Có trường trung học phổ thông nào có cửa vào đặc biệt dành cho con em người nước ngoài không?

A: Hiện trong Phủ Osaka có thực hiện việc tuyển chọn học sinh trở về từ Trung Quốc và học sinh người nước ngoài. Những em trở về từ Trung Quốc hoặc có quốc tịch nước ngoài có thể xin học, và về nguyên tắc, đây phải là những em chuyển tiếp vào học từ lớp 4 trở lên.

Vui lòng xem chi tiết trong (File Các trường tổ chức kỳ thi tuyển sinh Trung học phổ thông công lập tại Phủ Osaka trong năm đó) trên trang Web của Ban giáo dục trung học phổ thông Phủ Osaka.

Q: Trong trường học có chế độ cấp học bổng không? Làm thế nào để đăng ký?

A: Những thông tin có liên quan đến học bổng cho học sinh Cấp 3 hệ trung học nghề, Trung cấp, Cao đẳng, Đại học, vui lòng tham khảo thông tin trên Website của Sở giáo dục Phủ Osaka. Một số trường có chế độ học bổng riêng do trường cấp.

Q: Anh họ ở nước tôi có nguyện vọng muốn du học đại học ở Nhật. Tôi nên bắt đầu những thủ tục từ đâu?

A: Vui lòng tham khảo Websitecủa Tổ chức hỗ trợ học sinh – sinh viên Nhật Bản cung cấp thông tin đa ngôn về cách thức du học tại Nhật.

Q: Tôi muốn học tiếng Nhật. Muốn tìm nơi học tiếng Nhật ở gần nhà.

A: Vui lòng sử dụng trang tìm lớp học tiếng Nhật Phủ Osaka ở Website sau:

• Trung tâm tiếng Nhật và phổ cập

Q: Tôi muốn cho con học theo học trường dành cho người nước ngoài. Ở Nhật có những trường nào?

A: Vui lòng tham khảo Danh sách các trường Quốc Tế tại khu vực Osaka ,Kan sai.

Q: Con tôi theo học trường quốc tế từ trường Phổ thông cơ sở cho đến Phổ thông trung học, vậy có thể vào đại học ở Nhật không?

A: Trường quốc tế không phải là trường được quy định bởi điều 1 của Luật giáo dục trường học tại Nhật, mà thường được phân loại thành “các loại trường khác”. Để biết trường quốc tế nào có thể thi vào trường đại học của Nhật, vui lòng tham khảo Website của Sở giáo dục Phủ Osaka.

Q: Tôi đang làm việc ở công ty. Có phải làm khai thuế thu nhập cá nhân không?

A: Nếu có thu nhập ngoài lương từ 200.000 yên trở lên hoặc được nhận lương từ hai nơi trở lên mà tổng vượt quá 200.000 yên, hoặc thu nhập hàng năm trên 20triệu yên, bất kể có được khấu trừ chi phí y tế hay không tại nguồn hay không thì cũng cần phải khai thuế thu nhập cá nhân.

Q: Tôi muốn đi khai thuế, nhưng dự định về nước vào trước cuối năm. Trong trường hợp này thì phải làm như thế nào?

A: Thời gian khai thuế hàng năm từ ngày 16/2-15/3. Nếu về nước trước thời gian này, không thể đi khai thuế được thì cần chọn người quản lý thuế để xử lý thuế sau khi về nước. Nếu không chọn được người thì phải đến phòng thuế lấy “giấy khai thuế” để làm thủ tục khai thuế tạm thời.

Chi tiết vui lòng hỏi cơ quan thuế gần nhất.

Q: Thuế cư trú địa phương sẽ được tính như thế nào?

A: Thuế cư trú ở Osaka bao gồm “Thuế cư trú Phủ” và “Thuế cư trú Thành phố”. Người nước ngoài nếu là “người cư trú tại địa phương” thì tùy theo tình trạng cư trú sẽ được tính thuế từ thời điểm ngày 1 tháng 1 của năm đó. Những người không cư trú tại địa phương sẽ không phải đóng thuế , nhưng nếu có cơ sở kinh doanh hoặc có nhà ở thì sẽ được tính theo mức cố định. Thông tin chi tiết về đời sống vui lòng liên hệ quầy tiếp dân tại Ủy ban hành chính nơi cư trú. Đối với công nhân, cũng có thể lệ công ty khấu trừ tiền thuế cư trú địa phương từ tiền lương, sau đó nộp cho thành phố quận huyện nơi họ lưu trú.

Q: Tôi muốn đi xe máy nhưng chưa có bằng lái xe ở nước mình.

A: Nếu bạn muốn thi lấy bằng lái xe máy, tùy thuộc vào loại bằng mà bạn muốn lấy thì cách thi có sự khác nhau.

Để biết thêm thông tin, xin vui lòng kiểm tra trên trang web của cảnh sát Phủ Osaka.

Q: Thời hạn sử dụng của bằng lái xe quốc tế là bao lâu?

A: Bằng lái xe quốc tế là bằng lái xe được cấp theo mẫu qui định đối với các nước đã ký kết Công ước Geneva. Có giá trị sử dụng được ở nước nào thì xin vui lòng tham khảo danh sách trên trang Web của Cơ quan cảnh sát Quận.

Có thể sử dụng trong thời hạn bằng lái xe còn hiệu lực, và trong vòng 1 năm kể từ ngày nhập cảnh vào Nhật, nhưng đối với người nước ngoài có đăng ký lưu trú tại Nhật, và đi ra nước ngoài rồi trở lại Nhật trong vòng chưa đến 3 tháng, thì trở lại này không được tính là ngày bắt đầu có hiệu lực ,điều đó có nghĩa là không tính vào thời hạn sử dụng.

Q: Tôi mua một chiếc xe ô tô cũ, cần phải làm những thủ tục gì?

A: Khi mua ô tô cũ thì cần phải thay đổi tên chủ sở hữu xe trên giấy chứng nhận kiểm tra xe ô tô, “đăng ký chuyển nhượng”. Nộp đơn tại Cục Vận tải hoặc Văn phòng đăng ký và kiểm định xe ô tô có thẩm quyền tại nơi lưu trú. Chủ sở hữu cũ và mới có lưu trú cùng thành phố huyện xã hay không thì thủ tục sẽ khác nhau. Ngoài ra, đối với các loại xe ô tô hạng nhẹ thì xin vui lòng liên hệ với Hiệp hội kiểm tra xe ô tô hạng nhẹ.

Q: Tôi mua thiết bị điện tử tại một cửa hàng, có thời hạn bảo hành là một năm. Tôi sử dụng bình thường , nhưng mà bị hỏng. Tôi mang đi sửa thì bị tính tiền phí mặc dù vẫn trong thời hạn bảo hành. Tôi phải làm như thế nào.

A: Có thể tham khảo ý kiến của trung tâm dịch vụ khách hàng ở thành phố nơi bạn lưu trú. Nếu cửa hàng điện tử không có đối ứng, hỗ trợ tiếng việt thì bạn nên đi cùng với người nói được tiếng nhật đến để thảo luận. Trung tâm dịch vụ khách hàng là một cơ quan công cộng tiếp nhận các khiếu nại từ người tiêu dùng, và các thắc mắc về sản phẩm hay các dịch vụ.

Q: Tôi muốn thuê luật sư cho tòa án xử ly hôn nhưng tôi không có tiền. Có nơi nào hỗ trợ tạm ứng chi phí thuê luật sư không?

A: Trong trường hợp các vụ án gia đình như ly hôn hoặc vụ án dân sự, có khi có thể đăng ký “Chương trình trợ giúp pháp lý dân sự”. Đây là chương trình có thể sử dụng trong trường hợp gặp khó khăn về mặt kinh tế, hỗ trợ tòa án, hỗ trợ lập hồ sơ, tư vấn pháp luật miễn phí hoặc sẽ tạm ứng trước để trả chi phí thuê luật sư, phí giới thiệu chuyên viên tư pháp, lệ phí tòa án. Khi đăng ký xin hỗ trợ, cần nộp giấy tờ chứng minh thu nhập vì có quy định mức chi phí hỗ trợ. Những người nước ngoài đang lưu trú hợp pháp tại Nhật cũng có thể đăng lý tham gia chế độ này. Thông chi tiết vui lòng liên hệ Trung tâm hỗ trợ tư pháp Nhật Bản.

Q: Tôi bị phân biệt đối xử vì là người nước ngoài. Tôi muốn tư vấn về nhân quyền.

A: Quầy tư vấn nhân quyền cho người nước ngoài hỗ trợ bằng nhiều ngôn ngữ.

• Phòng tư pháp Osaka:
  0570-090911 (tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Hàn Quốc, tiếng Philipin, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Việt, tiếng Nepal, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Indonesia và tiếng Thái Lan)
• Hiệp hội Luật sư Osaka:
  06-6465-1248（Đặt cuộc hẹn Bằng Tiếng Nhật）　080-7541-5891（Ngôn ngữ khác ngoài Tiếng Nhật）
  Ngày giờ tư vấn Pháp luật：Thứ Sáu hàng tuần từ 13:00~16:00 (Cần đặt lịch trước）
  

Q: Tôi đã tốt nghiệp trường đại học tại Nhật, khi mang bằng tốt nghiệp về nước thì cần phải công chứng. Tôi phải làm ở đâu?

A: Thủ tục xác nhận công chứng, xin vui lòng tham khảo các WEB của Bộ Ngoại giao Nhật.

Q: Sau khi ly hôn, Tôi cùng con cư trú tại Nhật. Vì tiền nhà thuê của tư nhân cho đến thời điểm này cao quá, tôi không trả nổi nữa. Tôi muốn thuê nhà của nhà nước.

A: Nhà ở do Phủ điều hành là nhà cho thuê dành cho những người có thu nhập thấp gặp khó khăn về nhà ở. Người nước ngoài đã đăng ký lưu trú cũng có thể nộp đơn nếu đáp ứng đủ những điều kiện đăng ký. Đối với những gia đình chỉ có Bố/Mẹ và Con, sẽ có chương trình đăng ký riêng biệt khác với thông thường. Nếu đáp ứng được giới hạn thu nhập,và đang sinh sống hoặc làm việc tại Phủ Osaka (bao gồm cả những người chắc chắn sẽ làm việc). Thì có thể nộp đơn đăng ký. Trước đây, khi vào nhà thì cần phải có người Bảo lãnh, nhưng bây giờ không cần người bảo lãnh nữa.
Trường hợp Bố hoặc mẹ đơn thân, là người nuôi dưỡng trẻ thiếu niên dưới 20 tuổi nếu có nguyện vọng thì có thể đăng ký xin vào ở trước ngày trẻ em tròn 20 tuổi nếu đáp ứng được bất kỳ mục nào từ (1) đến (5) dưới đây (cũng có thể đăng ký theo ứng dụng [dành cho hộ phúc lợi gia đình]).

1. Người có Chồng hoặc vợ chết, ly hôn, có con mà không có kết hôn
2. Người có Chồng hoặc vợ sống hay đã chết không rõ ràng trên 1năm ( đã thông báo cho cảnh sát về việc mất tích )
3. Người có vợ hoặc chồng sống riêng trên 1năm ( sống tách biệt vợ hoặc chồng trên giấy chứng nhận lưu trú trên 1năm)
4. Người có hoàn cảnh trở thành Mẹ đơn thân (trường hợp thực tế đổ vỡ hôn nhân do bạo lực từ người phối ngẫu…)
5. Người có vợ hoặc chồng đi ra nướ ngoài không hổ trợ tài chính về việc nuôi dưỡng.

Chi tiết vui lòng tham khảo trên Dịch vụ nhà ở của nhà nước Phủ Osaka.

Q: Vợ chồng tôi cùng đến Nhật. Hai vợ chồng đi làm nên tổng thu nhập vượt quá điều kiện được đăng ký nhà ở do Phủ Osaka quản lý. Có hệ thống nhà ở do nhà nước quản lý nào khác không?

A: Nhà ở do Phủ Osaka điều hành là nhà dành cho những người có thu nhập thấp. Nhà ở dành cho những người có thu nhập trung bình có các dịch vụ nhà ở của nhà nước như sau:

[ Dịch vụ nhà cho thuê do nhà nước quản lý ]
Là dịch vụ cho thuê nhà của nhà nước thuộc sở hữu của Tập đoàn nhà nước Osaka Prefectural Housing Corporation. Điều kiện đăng ký: người đang đăng ký hộ khẩu trong Phủ Osaka có thu nhập trong phạm vi quy định.
(Đăngkýtại) Công ty dịch vụ nhà ở công Phủ Osaka

[ Dịch vụ nhà cho thuê đặc biệt của Phủ Osaka ]
Dịch vụ này dành cho người có mức thu nhập trong giới hạn quy định và có nhu cầu thuê nhà ở, sẽ được Nhà nước và Phủ Osaka hỗ trợ một phần trợ cấp thuê nhà khi thuê nhà của dịch vụ này. Điều kiện đăng ký là người đang sống cùng gia đình, có mức thu nhập trong giới hạn quy định. Người nước ngoài đang đăng ký hộ khẩu trong Phủ Osaka, nếu đáp ứng đủ điều kiện cũng có thể đăng ký dịch vụ này.
(Đăngkýtại) Công ty dịch vụ nhà ở công Phủ Osaka

[ Hệthốngchungcư UR (Urban Renaissance Agency) ]
Tổ chức tái thiết đô thị pháp nhân hành chính độc lập (tổ chức đô thị UR) quản lý cho thuê nhà ở. Có nhà cho thuê dành cho người độc thân hoặc gia đình. Đây là hệ thống chung cư do Công ty Urban Renaissance Agency (tạm dịch: Tổ chức tái thiết đô thị UR) quản lý. Trước đây gọi là “Chung cư nhà nước”, nay được gọi là “Chung cư UR”. Chung cư UR có hai loại dành cho người sống một mình và cho hộ gia đình. Dịch vụ này có thể đăng ký đặt trước căn hộ mình mong muốn và phải chờ đợi đến lượt thuê nhà, không cần người bảo lãnh khi nhận nhà, và có quy định điều kiện mức thu nhập.
(Đăngkýtại) Urban Renaissance Agency

Q: Là du học sinh muốn tìm ký túc xá, có những chọn lựa nào?

A: Vui lòng tham khảo thông tin ký túc xá dành cho du học sinh dưới đây:

[ Ký túc xá du học sinh ]

• Tổ chức giao lưu quốc tế Osaka Hội quán du học sinh Sakai (Ký túc xá Orion)
• Hiệp hội thúc đẩy hợp tác doanh nghiệp hỗ trợ du học sinh tiếp nhận du học sinh vào ký túc xá công ty
• Quỹ học bổng giao lưu quốc tế Kyoritsu Ký túc xá sinh viên
• Quỹ học bổng Ono Ký túc xá nữ sinh Uneno-Shiba

[ Chung cư nhà nước ]

Dành cho du học sinh bảo lãnh gia đình sang Nhật, nếu đáp ứng các điều kiện quy định thì có thể đăng ký thuê nhà ở củaPhủ/Thành phố quản lý.

Q: Tôi muốn thuê nhà tư nhân, nhưng nghe nói có nhiều chủ nhà ngại cho người nước ngoài thuê, vậy làm sao để tìm kiếm nhà chấp nhận cho người nước ngoài thuê?

A: Ở Osaka có [ Hệ thống đăng ký cho thuê nhà ở·an toàn ], đối với người quan tâm đến viêc đảm bảo nhà ở bao gồm cả người nước ngoài, do đó nếu đồng ý đến ở, có thể đăng ký thuê nhà tư nhân với một chất lượng nhất định tại phủ Osaka. Thông qua [ Hệ thống tham khảo cho thuê nhà ở an toàn] hoặc [ hệ thống giới thiệu thông tin nhà ở Safetynet ] có thể đọc được những thông tin đã được đăng tải, hãy sử dụng thử xem như thế nào?

• Hệ thống tham khảo cho thuê nhà ở an toàn
• Hệ thống giới thiệu thông tin nhà ở Safetynet

Ngoài ra cũng có thể tư vấn ở các [công ty bất động sản có hổ trợ bằng tiếng nước ngoài] đăng thông tin trên trang web Hiệp Hội quản lý nhà cho thuê Nhật xem có được không.

• Hiêp Hội quản lý nhà cho thuê Nhật Bản HP

Trong trường hợp làm như vậy vẫn không tìm thấy nhà ở thì vui lòng tìm hiểu thông tin về Phủ Osaka thông qua cơ quan giao lưu quốc tế phủ Osaka. (Họ sẽ giới thiệu [Tồ chức hổ trợ nhà ở] cho người nước ngoài..)
… [Tổ chức hổ trợ nhà ở] hoạt động nhằm hổ trợ cuộc sống và tư vấn giới thiệu thông tin liên quan tìm nhà cho thuê tư nhân cho người nước ngoài.

Q: Khi ký hợp đồng thuê nhà tư nhân ngoài tiền thuê nhà còn phài trả thêm phí quản lý, tiền lễ , tiền đặt cọc, chi phí môi giới. Ở Nhật như vậy có bình thường không?

A: Nói chung ở Nhật chi phí cần thiết khi thuê nhà ban đầu và khi gia hạn hợp đồng thường cao hơn nhiều nước. Thực tế là có những chi phí giống như vậy, do đó cẩn phải nghe giải thích rõ ràng trước khi ký kết hợp đồng để tránh hiểu lầm hiểu nhầm?

[ lệ phí hàng tháng (chi phí quan lý) ]
là chi phí sử dụng chung như vệ sinh công cộng và điện nước, kiểm tra bảo dưỡng trang thiết bị được trả riêng với tiền thuê nhà. Ở nước ngoài đôi khi chi phí quản lý đã được tính gộp vào tiền thuê nhà rồi phải không?

[ tiền lễ ]
là tiền trả cho chủ nhà khi ký hợp đồng. Thông thường cao hơn tiền thuê nhà từ 1–2 tháng. Tiền này không được trả lại, gần đây cũng có những nhà cho thuê được miễn phí khoàn tiền này.

[ Tiền phí môi giới (trung gian) ]
là tiền trả cho công ty bất động sản, được quy định là ít hơn 1tháng tiền thuê nhà. Tiền này sẽ không được hoàn lại.

[ Tiền cọc (Tiền đảm bảo) ]
đó là số tiền ứng trước cho chủ nhà khi ký hợp đồng nhằm dự phòng chi phí cần thiết để sữa chữa nhà khi chuyển đi hay không thanh toán tiền nhà . Thông thường là từ 1–2 tháng tiền nhà. Khi chuyển đi sẽ được tính toán , số tiền còn lại sẽ được hoàn trả.

[ Chi phí gia hạn ]
là số tiền trả cho chủ nhà để giữ nguyên hợp đồng nhằm gia hạn để tiếp tục hợp đồng thuê nhà . Có quy định về hợp đồng đặc biệt (Những điều khoản được thỏa thuận nhất trí đặc biệt giữa các bên hữu quan).

*Ngoài ra còn có tiền bảo hiểm cháy nổ hoặc tiền đảm bảo thuê nhà cũng có thể bị yêu cầu.

Q: Khi ký hợp đồng thuê nhà tôi được yêu cầu là cần có người bảo lãnh. Nhưng mà tôi không quen biết ai ở Nhật. Vậy phải làm như thế nào?

A: Gấn đây có vẻ sử dụng Công ty bảo lãnh nghĩa vụ thuê nhà để thay thế cho người bảo lãnh nhiều hơn, tuy nhiên cần phải đáp ứng những điều kiện cần thiết . Khi mà người chuyển đến ở vì một lý do nào đó không có khả năng trả tiền thuê nhà, thì Công ty sẽ thay thế trả tiền thuê nhà cho chủ nhà . Khi sử dụng Công ty bảo lãnh nghĩa vụ thuê nhà thì người thuê phải trả chi phí bảo lãnh (chi phí ủy thác bảo lãnh),  thường được yêu cầu theo tiêu chuẩn từ 0.5 đến 1 tháng tiền thuê nhà trong năm đầu tiên, từ năm thứ 2 trở đi trung bình khoảng 10.000 yen–20.000 yên trong 1 năm.

Q: Trong thời gian thuê nhà, có vấn đề gì cần đặc biệt chú ý cẩn thận không?

A: Ồn ào trong sinh hoạt và vi phạm quy định bỏ rác thải. Quy định bỏ rác thải thường khác nhau tùy vào thành phố quận huyện , nhưng cần phải phân loại rác thải, tùy thuộc vào loại rác mà ngày bỏ rác cũng khác nhau. Tùy vào mỗi thành phố quận huyện, đôi khi có bản hướng dẫn quy định bỏ rác bằng tiếng nước ngoài, khi nào cũng có thể đọc , xác nhận và chuẩn bị trước.

Ngoài ra ở Nhật, những nơi tập trung nhiều người , tiếng ồn dễ dàng lan đến phòng bên cạnh, lên trên hay xuống dưới đặc biệt thường vào ban đêm cho đến sáng sớm nên cần phải chú ý cẩn thận. Không chỉ là những buổi tiệc có nhiều người hay chơi các loại nhạc cụ mà nói chuyện lớn tiếng cũng là nguyên nhân dẫn đến những rắc rối có thể xảy ra.

Q: Nhà cho thuê có gắn sẵn máy lạnh nhưng mà bị hư hỏng. Vậy ai sẽ là người chịu chi phí để sữa chữa?

A: Tùy thuộc trang thiết bị đó đã được lắp đặt trước khi chuyển đến ở (trang thiết bị ban đầu) hay là trang thiết bị của người thuê trước còn để lại (đồ để lại) thì Chủ nhà hay là Người thuê nhà có trách nhiệm phải sữa chữa khác nhau. Trong [ Giấy giải thích những hạng mục thiết yếu ] đã nhận khi ký hợp đồng có ghi các trang thiết bị ban đầu khi mới chuyển vào. Trong trường hợp hư hỏng trang thiết bị này thì không nên tự ý sữa chữa, hãy liên lạc với chủ nhà hoặc Công ty quản lý nhà ở để làm theo hướng dẫn. Tuy nhiên có thể chủ nhà không sữa chữa ngay lập tức được, cho nên nếu cần gấp thì cũng có trường hợp người thuê nhà quyết định sữa chữa. Nếu nguyên nhân gây hư hỏng là do người thuê nhà không chú ý cẩn thận thì cũng có trường hợp sẽ bị yêu cầu chịu trách nhiệm chi phí sữa chữa. Ngoài ra nếu trang thiết bị đó là đồ để lại của người thuê trước thì tự mình trả chi phí sữa chữa.

Q: Khi trả lại nhà , trên vách tường có đục một lổ, do đó chủ nhà yêu cầu tôi phải trả tiền để sửa chữa, ngoài số tiền mà tôi đã đặt cọc. Vậy tôi phải là thế nào.

A: Khi trả lại nhà đã thuê cần có “trách nhiệm khôi phục lại như cũ.” Trong trường hợp làm trầy xước hoặc dơ bẩn do vô tình hay cố ý, thì người thuê nhà cũng cần phải chịu trách nhiệm toàn bộ chi phí để sữa chữa. Nếu như trước đây đã có trả tiền cọc, thì thông thường các chi phí sẽ được trừ từ khoản đó. Ngoài ra khi chuyển đi người thuê phải chịu trách nhiệm xử lý các vật dụng còn sót lại. Tuy nhiên , những hư hại do quá trình sử dụng lâu dài hoặc hao mòn tự nhiên thì không thuộc trách nhiệm của người thuê. Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông vận tải đã ban hành qui định “Hướng dẫn và các vấn đề tranh chấp liên quan đến việc khôi phục nguyên trạng khi trả nhà” trong đó nêu rõ các nguyên tắc chung khi trả lại nhà thuê. Hoặc là có thể tư vấn pháp lý luật sư do chính quyền địa phương hoặc các tổ chức tương tự cung cấp, để làm rõ tính pháp lý của mình, rồi sau đó nộp đơn xin hòa giải tại tòa án sơ thẩm địa phương. Ngoài ra cũng có thể sử dụng thủ tục ADR ( giải quyết tranh chấp ngoài tòa án ) để yêu cầu trọng tài hay hòa giải.

Q: Nếu còn có những thắc mắc khác liên quan nhà ở, thì có thể tư vấn ở đâu?

A: Phòng tư vấn nấhà ở Phủ Osaka tiếp nhận tư vấn không chỉ những vấn đề nêu trên mà còn tư vấn nhiều vấn đề khác liên quan đến nhà ở . Hợp tác với OFIX nhằm tư vấn miễn phí cho đối tượng là người nước ngoài.

Điện thoại: 06-6944-3269
*Người nước ngoài cũng có thể gọi điện thoại trực tiếp đến OFIX (06-6941-2297)
Địa chỉ: Tầng 1 , tòa nhà phụ của Ủy ban tỉnh Osaka 3-2-12 ootemae quận chuo 3-2-12 Phủ Osaka
Thời gian đăng ký: 9:00–12:00, 13:00–17:00
Làm việc vào các ngày bình thường (ngoại trừ ngày lễ và ngày nghĩ đầu cuối năm)